Arşiv niteliği taşıyan belgede, dönemin İçişleri Bakanlığı’nın teklifi ve Şûrâ-yı Devlet’in görüşü doğrultusunda isim değişikliğinin İcra Vekilleri Heyeti tarafından kabul edildiği görülüyor.
Kararda, “Gevar kazası adının Yüksekova ve Hüseyin abat kasabası adının Alaca’ya çevrilmesi, Dahiliye vekilliğinin teklifi ve Şurayı Devletin mütaleası üzerine İcra Vekilleri Heyetince 29/11/935 de onanmıştır” ifadeleri yer aldı.
Alaca adının verilişinin üzerinden 91 yıl geçti
1935 yılında alınan kararın ardından “Hüseyinabad” ismi tarihe karışırken, ilçe resmi kayıtlarda “Alaca” adıyla yer almaya başladı. Aradan geçen 91 yılda Alaca, Çorum’un tarihi, kültürel ve tarımsal açıdan öne çıkan ilçelerinden biri haline geldi.
Bugün Hitit medeniyetine ev sahipliği yapan tarihi yapıları, tarımsal üretimi ve kültürel değerleriyle dikkat çeken Alaca, bölgenin önemli yerleşim merkezleri arasında gösteriliyor.
Atatürk’ün imzası dikkat çekti
Belgede dönemin Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’ün imzasının yanı sıra, İcra Vekilleri Heyeti üyelerine ait imzalar da bulunuyor. Tarihi kararname, Cumhuriyet döneminde gerçekleştirilen yer isimleri düzenlemelerinin önemli örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Cumhuriyet döneminde birçok yerleşim yerinin adı değiştirildi
Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye genelinde sadeleşme, yerel kimliklerin güçlendirilmesi ve idari düzenlemeler kapsamında çok sayıda il, ilçe, köy ve kasabanın adı değiştirilmişti. Alaca’ya ilişkin bu karar da söz konusu düzenlemelerin tarihi örnekleri arasında gösteriliyor.
Tarihi Kalkolitik Döneme kadar uzanıyor
Çorum'un Alaca ilçesi, tarihi M.Ö. 5000 yıllarına (Kalkolitik Dönem) kadar uzanan, Hattiler, Hititler, Frigler, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış kadim bir yerleşim yeridir. Özellikle Alacahöyük, Eski Tunç ve Hitit dönemlerine ait kral mezarları ve sfenksleri ile bölgenin en önemli arkeolojik merkezidir.
